معرفى ماهواره های تایروس
چکیده
ماهواره های پیشرفتها ی که امروزه با عنوان نُوآ به سراسر جهان پوشش هواشناسی می دهند، در واقع ادامه همان ماهواره آزمایشی تایروس هستند که در سال ۱۹۶۰ به فضا پرتاب شد. تایروس ۱ اولین ماهواره هواشناسی جهان به حساب میآ ید. تایروس مزیت فضا را در ارائه خدمات هواشناسی و اقیانوس شناسی کاملاً به اثبات رساند و نقطه شروعی شد برای تحول در این علوم. تایروس یکی از نقاط عطف مهم در استفاده صلح جویانه بشر از فضا محسوب می شود.
تاریخچه
تایروس ۱، اولین ماهواره هواشناسی جهان بود که در تاریخ اول آوریل ۱۹۶۰ ، از پایگاه کیپ کاناورال ۱ آمریکا در فلوریدا به فضا پرتاب شد. برنامه تایروس ابتدا در سال ۱۹۵۸ جزو برنامه های وزارت دفاع ایالات متحده در زمینه هواشناسی بود که یک سال بعد به سازمان تازه تأسیس ناسا منتقل شد. این ماهواره ماموریت داشت تا با دوربین خود از الگوی حرکتی ابرها و همچنین تشعشعات مادون قرمز زمین، اطلاعاتی را برای پیشب ینی و بررسی وضعیت آب و هوا مخابره۲ محموله های کند. البته پیش از آن، سایر ماهواره ها مانند اکسپلورر ۷ هواشناسی را به فضا برده بودند، اما هیچ گاه ماموریت اصلی آنها هواشناسی نبود . تایروس مخفف عبارت ماهواره مشاهده تلویزیونی و مادون قرمز ۳ است. تایروس ۱ در طول مدت عملیات ۷۸ روزه خود توانست کارآیی ماهواره ها در زمینه هواشناسی و دادن اطلاعات در مورداوضاع جوی زمین به اثبات برساند. تایروس ۱ اولین تصاویر تلویزیونی زمین را از فضا مخابره کرد که این مساله یکی از نقاط عطف مهم درتاریخ فضا محسوب می شود.
پس از پرتاب اولین ماهواره تایروس، ۹ ماهواره تایروس دیگر تاسال ۱۹۶۵ به فضا پرتاب شدند که همگی آزمایشی- تحقیقاتی بودند و خدمات پیوسته هواشناسی را ارائه نمی دادند . این ماهواره ها در مدارخورشیدآهنگ و با زاویه میل بالا، ارتفاع متوسط ۹۰۰ کیلومتری و دوره چرخش حدود ۱۰۰ دقیقه قرار گرفتند. در سال ۱۹۶۵ ، اولین طرح کامل از الگوی آب و هوایی کره زمین با استفاده از ۴۵۰ تصویر ارسال شده توسط ماهواره های تایروس ایجاد شد.
از سال ۱۹۶۶ به بعد، این برنامه با عنوان ESSA TIROS 4دنبال شد. بین سال های ۱۹۶۶ تا ۱۹۶۹ مجموعاً ۹ ماهواره هواشناسی دیگر، که اینب ار خدمات پیوسته و تعریف شده هواشناسی ارائه می دادند،به فضا پرتاب شدند. مدیریت این برنامه بر عهده سازمان خدمات علوم محیطی ۵ آمریکا بود. این ماهواره ها توانستند عکس های هواشناسی بسیار باکیفیتی را به زمین مخابره کنند و تغییر و تحول بزرگی در علم هواشناسی به وجود آورند. هر ۱۹ ماهواره مذکور، چرخش پایدار بودند. در ۱۹۷۰ ، این برنامه با ساخت و پرتاب ماهواره ایتُوس ۶ به معنای ماهواره تایروس عملیاتی بهبودیافته یا تایروسا م ۷، ادامه یافت. ایتوس برخلاف ۱۹ ماهواره قبلی، به جای پایداری چرخشی از پایداری سه محوره بهره می برد. ایتوس ۱ که در ژانویه ۱۹۷۰ پرتاب شد، به خوبی توانست قابلیت های برتر خود را نسبت به نمونه های پیشین تایروس به اثبات برساند. این ماهواره قابلیت ارسال مستقیم و همچنین ضبط تصاویر معمولی و مادون قرمز را داشت. ایتوس های بعدی نیز توانستند تا اطلاعات مربوط به تغییرات دمای جو را بر حسب ارتفاع ارائه کنند. این ماهواره ها تا سال ۱۹۷۹ عملیاتی بودند. ایتوس ها را میتوان اولین ماهواره ها از مجموعه ماهواره های هواشناسی NOAA8دانست.
در واقع، از ۱۹۷۰ به بعد، سرمایه گذاری و اداره ماهواره های هواشناسی ایتوس از ناسا به سازمان ملی جوّی و اقیانوسی (نُوآ) ۹ ، که در سوم اکتبر۱۹۷۰ تأسیس شده بود، منتقل شد.
ماهواره تایروس N 10 که در سال ۱۹۷۸ به فضا پرتاب شد، اولین ماهواره از نسل سوم ماهواره های قطبی گرد ۱۱ بود. تایروسا N در واقع ادامه همان برنامه تایروس بود.
برنامه تایروسا ن پیشرفته تا به امروز هم ادامه دارد. ماهواره هااین برنامه نیز نُوآ نامیده می شوند و آخرین آنها، یعنی نُوآ- ۹۱ درسال ۲۰۰۷ به فضا پرتاب شد.
مشخصات ماهواره های تایروس
همان گونه که ذکر شد، برنامه تایروس تا به امروز (سال ۲۰۰۸میلادی) ادامه دارد و احتمالاً تا سالیان آینده نیز ادامه خواهد داشت،
البته تحت عناوین و نام های جدید. اما در فرهنگ عمومی فضایی،یادآور همان ۱۰ ماهواره تاریخی است که در اوایل « تایروس » عنوان دهه ۶۰ به فضا پرتاب شدند. از این رو، در این مطالعه مشخصاتی ازآن ماهواره ها ارائه می گردد. تایروس های ۱ تا ۹ به ترتیب با حروف نیز شناخته می شدند ۱۲ . تایروس ۱۰ نیز با علامت I تا A مشخصه شناخته می شد . در طول این برنامه اغلب نام ماهواره های OT-1جدید تغییر میی افت اما مواردی بود که با همان نام تایروس نامگذاری می شد. به جز اولین ماهواره تایروس، که با پرتابگر تور ۱۳ به فضا پرتاب شد،۹ ماهواره دیگر با استفاده از پرتابگر سه مرحلها ی دلتا به فضا فرستاده شدند. ماهواره تایروس ۱ دو دوربین استوانه شکل به طول ۷قطر۳٫۸ سانتی متر با خود حمل می کرد. یکی از آنها مجهز به لنز واید و دیگری یک دوربین با قدرت تفکیک پایین بود. دوربین واید آن مساحتی در حدود ۱۱۳۰ در ۱۳۳۰ کیلومتر را با قدرت تفکیک ۳۲۰ متر بر روی زمین پوشش می داد. این دوربین هر ۱۰ الی ۳۰ ثانیه یک تصویر تهیه می کرد. مدار این ماهواره بیضی شکل بسیار نزدیک به دایره و دوره چرخش آن به دور زمین ۹۹ دقیقه و ۲۰ ثانیه بود.
هر ۱۰ ماهواره تایروس دو نوع محموله هواشناسی را حمل می کردند؛ یک محموله برای سنجش میزان تشعشعات مادون قرمز سطح زمین و دیگری برای تصویربرداری تلویزیونی از حرکت و تحولات ابرها. در هر کدام از ماهواره های جدید تایروس محموله های جدیدتر وپیشرفتهت ری نصب و آزمایش می شد.
هر ماهواره تایروس، تعداد زیادی عکس هواشناسی (در طیف مرئی و مادون قرمز) را به زمین مخابره می کرد. تعداد برخی از عکس های مخابره شده عبارتند از :
۲۲۹۵۲ تصویر : ماهواره تایروس ۱
۳۲۵۹۳ تصویر : ماهواره تایروس ۴
۵۸۲۲۶ تصویر : ماهواره تایروس ۵
۶۶۶۷۴ تصویر : ماهواره تایروس ۶
۱۵۰۰۰۰ تصویر : ماهواره تایروس ۷
۱۰۰۰۰۰ تصویر : ماهواره تایروس ۸
تایروس۱ ۷۸ روز به ماموریت خود ادامه داد و سپس در اثر بروزاشکال در سامانه الکترونیکی آن از کار افتاد. ماهواره های تایروس در طول عمر عملیاتی خود، که گاهی به ۳ یا ۵ سال نیز می رسید، موفقیت خود را ثابت کردند.
ماهواره های بعد از تایروس ۱۰ ، با عناوین ئیا سا سا ی، ایتوس و درنهایت نوآ تا به امروز به ارائه خدمات پرداخته ا ند.
تهیه کننده : محسن مرادی
برگرفته از سایت ISA
معرفى ماهواره های تایروس
مطالب جالب
پسورد فایل:
برچسب ها: تايروس, معرفى